उमेश झिरपे : शिखरांच्या पलीकडचा माणूस
सह्याद्रीच्या वाऱ्याने एकदा हाक दिली, आणि एक तरुण त्या वाटेवर निघाला. त्याचं नाव उमेश झिरपे. तो उंचीच्या शोधात होता, पण ती डोंगरांची नव्हती, माणसांच्या मनांची होती.
सह्याद्री रत्न : एक गौरव सह्याद्री मित्र संमेलनातर्फे त्यांना “सह्याद्री रत्न” हा सर्वोच्च सन्मान प्रदान होत आहे. आज संपूर्ण सह्याद्री एका सुरात म्हणतोय, “हा माणूस आपला आहे.”
किल्ल्यांपासून हिमालयापर्यंत पुण्यातील कात्रज भागात वाढलेल्या झिरपे यांची सुरुवात सह्याद्रीच्या दुर्गम किल्ल्यांपासून झाली. पुढे ३० हून अधिक हिमालयीन मोहिमा त्यांनी यशस्वी केल्या. प्रत्येक मोहिमेत नवोदितांना घडवलं आणि त्यांचं आयुष्य बदलून टाकलं.
गिरीप्रेमी : एक चळवळ १९९८ मध्ये गिरीप्रेमी संस्थेच्या स्थापनेत ते सहभागी झाले. आनंद पाळंदे, उषाताई पागे, डॉ. शशी हिरेमठ यांसारख्या ज्येष्ठांच्या मार्गदर्शनातून ही संस्था आज साहस, शिक्षण आणि शिस्तीची चळवळ बनली आहे.
नेतृत्वाची शिखरं
एव्हरेस्ट (२०१३): महाराष्ट्रातील ८ गिर्यारोहकांसह यशस्वी चढाई
ल्होत्से (२०१८): जगातील चौथ्या सर्वोच्च शिखरावर तिरंगा
धौलागिरी (२०२१): तंत्रज्ञान, धोरण आणि धाडसाचा संगम
अन्नपूर्णा (२०२३): मृत्यूच्या सावलीतून मिळवलेला विजय
प्रत्येक मोहिमेत त्यांनी स्वतः मागे राहून संघाला पुढे नेलं. हेच त्यांच्या नेतृत्वाचं खरं मोठेपण.
प्रशिक्षक, संघटक, जीवनशिल्पकार गिर्यारोहण, नेव्हिगेशन, वॉटर रेस्क्यू आणि सह्याद्रीचा जागर यांचं प्रशिक्षण त्यांनी हजारो तरुणांना दिलं. त्यांचं प्रशिक्षण केवळ तंत्राचं नसतं, ते माणूस घडवण्याचं असतं. त्यांची व्याख्यानं भाषणं नसतात, ती झंकार असते. ती ऐकताना पाठीवर सॅक येते, नकाशा उघडतो आणि समोर शिखर उभं राहतं.
एक ऋण, एक अभिमान हा पुरस्कार झिरपे सरांना मिळतोय, पण खरं तर त्यांच्यामुळे पुरस्कारच अधिक मोठा वाटतो. त्यांनी जे उभं केलं ते शिखरांवर नाही, तर आपल्या मनांत आहे.
“शिखर सर करणं म्हणजे स्वतःच्या मर्यादा ओलांडणं.”
