५ वे सह्याद्री मित्र संमेलन | ९–१० जानेवारी २०२७ | महिला विशेष वर्ष
संमेलनाची वाटचाल
सह्याद्रीच्या डोंगररांगांना हजारो वर्षांचा इतिहास लाभला आहे. प्रत्येक गडकोट शौर्याची गाथा सांगतो, प्रत्येक पायवाट नव्या शोधाची ओढ लावते आणि प्रत्येक शिखर माणसाला स्वतःच्या क्षमतेची जाणीव करून देते. अशा सह्याद्रीशी नाते जोडणाऱ्या गिर्यारोहकांना, इतिहासप्रेमींना आणि निसर्गभटक्यांना एकत्र आणणारा उत्सव म्हणजे सह्याद्री मित्र संमेलन.
कै. अविनाश जोशी यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ सुरू झालेल्या या उपक्रमाने अवघ्या चार वर्षांत महाराष्ट्रातील गिर्यारोहण क्षेत्रात स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे. नाशिकसह संपूर्ण महाराष्ट्रातून मिळालेला उत्स्फूर्त प्रतिसाद आणि या चळवळीशी जोडली गेलेली असंख्य माणसे यांमुळे संमेलनाचा प्रवास अधिक समृद्ध होत गेला.
गेल्या चार वर्षांत संमेलन केवळ वार्षिक कार्यक्रम राहिलेले नाही; प्रत्येक पर्वात काहीतरी नवे जोडण्याचा प्रयत्न झाला आहे.
याच प्रयत्नांचा पुढचा टप्पा म्हणजे पाचवे सह्याद्री मित्र संमेलन — महिला विशेष वर्ष २०२७.
फोटोग्राफी प्रदर्शन
सह्याद्रीचे सौंदर्य आणि वैभव उलगडले.
अ‍ॅडव्हेंचर एक्स्पो
साहसी क्षेत्रातील संधी, साधने आणि उपक्रमांना व्यासपीठ दिले.
विचारांची देवाणघेवाण
अनुभवांची शिदोरी दिली आणि नव्या पिढीला गिर्यारोहणाशी जोडले.
तिच्या पावलांना सह्याद्रीची साथ
कधी गटात दिसणारी मोजकी पावले, आता शेकडोंच्या संख्येने डोंगर चढत आहेत.
अवघड चढण असो, खडकाळ कडा असोत, लांब पल्ल्याची पदभ्रमंती असो किंवा इतिहासाचा शोध घेणारी दुर्गभटकंती, महिला प्रत्येक क्षेत्रात आत्मविश्वासाने पुढे येत आहेत. त्यांच्या प्रवासात जिद्द आहे, शारीरिक क्षमतेला आव्हान देण्याची तयारी आहे, निसर्गाविषयी आस्था आहे आणि मर्यादांपलीकडे जाण्याची उमेद आहे. घर, कुटुंब, व्यवसाय आणि इतर जबाबदाऱ्या सांभाळून सह्याद्रीसाठी वेळ काढणाऱ्या या महिलांनी गिर्यारोहणाला नवी ऊर्जा दिली आहे.
गिर्यारोहण, दुर्गसंवर्धन, निसर्गअभ्यास, इतिहास संशोधन आणि साहसी मोहिमा अशा अनेक क्षेत्रांत महिलांचा सहभाग वाढत आहे. या बदलाची दखल घेणे, त्यांच्या योगदानाला सन्मानाचे व्यासपीठ देणे आणि या क्षेत्रात येऊ इच्छिणाऱ्या महिलांना प्रेरणा देणे, ही काळाची गरज आहे.
महिला विशेष वर्षाची संकल्पना
सह्याद्रीच्या वाटांवर महिलांचा सहभाग सातत्याने वाढत असताना, त्यांच्या कर्तृत्वाचा गौरव करणारे, त्यांच्या अनुभवांना स्थान देणारे आणि पुढील वाटचालीला प्रोत्साहन देणारे एक विशेष संमेलन का असू नये? या प्रश्नातूनच महिला विशेष वर्ष २०२७ ही संकल्पना आकाराला आली.
पाचव्या संमेलनातून महिलांच्या गिर्यारोहणातील सहभागाला व्यापक व्यासपीठ देण्याचा आमचा प्रयत्न आहे. त्यांचे साहसी अनुभव, यशोगाथा, संघर्ष आणि सह्याद्रीशी जोडलेले भावबंध मांडण्याची संधी त्यांना मिळावी, हीच या संकल्पनेमागची प्रमुख भावना आहे. या वर्षातून अधिकाधिक महिलांनी गिर्यारोहणाकडे वळावे, गडकोटांचा इतिहास जाणून घ्यावा, निसर्गसंवर्धनात सहभागी व्हावे आणि पुढील पिढीतील मुलींना साहसी वाटांची ओळख व्हावी, अशी आमची अपेक्षा आहे.
महिलेने सह्याद्रीच्या शिखरावर पोहोचणे हा तिच्या वैयक्तिक आनंदाचा क्षण असतोच. पण तिचे ते पाऊल पाहून आणखी एखाद्या मुलीला डोंगराची वाट धरावीशी वाटली, तर त्या एका पावलाचे मोल अनेक पटींनी वाढते.
सहभाग वाढवणे म्हणजे केवळ संख्येत भर घालणे नव्हे. त्यांच्या क्षमतांवर विश्वास ठेवणे, योग्य संधी उपलब्ध करून देणे आणि गिर्यारोहणात त्यांच्यासाठी अधिक व्यापक अवकाश निर्माण करणे, हीच यामागची खरी भूमिका आहे.
सह्याद्रीच्या साक्षीने नव्या पर्वाची सुरुवात
९ आणि १० जानेवारी २०२७ रोजी होणारे हे संमेलन महिलांच्या कर्तृत्वाचा गौरव करण्याबरोबरच, सह्याद्रीच्या वाटांवर त्यांच्या सहभागाला बळ देण्याचा आमचा सामूहिक संकल्प आहे. गिर्यारोहक, इतिहास अभ्यासक, निसर्गप्रेमी, संस्था, स्वयंसेवक आणि सह्याद्रीशी मनापासून नाते जोडलेली माणसे, यांच्या सहभागातूनच संमेलनाला आजचे स्वरूप मिळाले आहे. कै. अविनाश जोशी यांच्या स्मृतींना अभिवादन करत, या सर्वांच्या विश्वासावर आणि सहकार्यावर आम्ही पाचव्या पर्वात नवी दिशा घेऊन पुढे जात आहोत.
सह्याद्री सगळ्यांचा आहे… आणि त्याच्या वाटांवर तिचाही तितकाच अधिकार आहे!
सह्याद्रीच्या वाटा… आता तिच्याही!
सह्याद्री मित्र हा ट्रेकर्स, गिर्यारोहक, वाटाडे, दुर्गसंवर्धक, छायाचित्रकार, लेखक आणि निसर्गप्रेमींना जोडणारा एक समविचारी समुदाय आहे. भटकंतीच्या वाटेवर जन्मलेली मैत्री आणि सह्याद्रीबद्दलची आस्था — हीच आमची खरी ओळख.